THE STORY OF SON LA SPORTS COFFEE PRODUCTS

Sơn La là tỉnh trồng cà phê Arabica lớn thứ hai của Việt Nam. Từ những năm 1880, người Pháp đã đưa cây cà phê vào trồng tại đây nhưng thời kỳ đó việc trồng cây cà phê chưa được phát triển mạnh do kỹ thuật canh tác kém, mặt khác người dân Sơn La chưa quen thưởng thức cà phê nên việc tiêu thụ tại chỗ còn gặp nhiều khó khăn. Năm 1990, tỉnh Sơn La ra chính sách đưa cây cà phê vào dự án xóa đói giảm nghèo tại địa phương, hỗ trợ bà con nông dân về kỹ thuật trồng, thu hoạch và sơ chế cà phê. Tuy nhiên cà phê sau khi thu hoạch chỉ được sơ chế bằng phương pháp thủ công rồi xuất bán cho các đầu mối thu mua trong và ngoài tỉnh nên lợi nhuận thu về là khá thấp so với công sức bỏ ra.

Trước những khó khăn ấy, ông Nguyễn Xuân Thao – khi đó cũng là người nông dân trồng cà phê tại Sơn La vẫn luôn trăn trở, tìm cách để tăng lợi nhuận từ cây cà phê, tạo thêm việc làm cho người dân tại địa phương, tìm đầu ra cho sản phẩm cà phê của tỉnh nhà, tiến tới xuất khẩu ra nước ngoài.

Tháng 5 năm 2017, Hợp tác xã Cà phê Bích Thao Sơn La được thành lập với 11 thành viên. HTX đi vào hoạt động đã giúp cho việc tiêu thụ cà phê của các thành viên và bà con nông dân trong bản, xã đạt lợi nhuận cao. Mô hình sản xuất của HTX Bích Thao cũng đã góp phần khẳng định thương hiệu Cà phê Sơn La trên thị trường. Vụ cafe năm 2017- 2018 - 2019, mỗi năm HTX cung cấp ra thị trường trong và ngoài nước trung bình từ 2 – 4 nghìn tấn cà phê nhân, xuất bán ra thị trường khoảng 1,5 tấn cà phê rang xay, cafe bột.

CÀ PHÊ BỘT NGUYÊN CHẤT 

Để nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, HTX đã xây dựng và phát triển cà phê theo chuỗi khép kín, áp dụng quy trình sản xuất cà phê theo tiêu chuẩn VietGAP, UTZ. Toàn bộ diện tích cà phê được HTX tuân thủ các tiêu chí nhằm bảo đảm về môi trường canh tác không bị xâm hại, hạn chế sử dụng các hóa chất trong sản xuất, bảo đảm sản phẩm không có dư lượng thuốc trừ sâu… Bên cạnh đó, HTX đầu tư xây dựng nhà xưởng, mua máy móc, thiết bị tự động để thay thế phương pháp sản xuất thủ công. Hệ thống chế biến cà phê khép kín từ sơ chế bằng máy tách vỏ cà phê liên hoàn công nghệ cao đến bóc tách vỏ cà phê, phơi sấy, rang xay và xử lý nước thải.

Năm 2018, HTX chuyển sang sử dụng kỹ thuật trồng, chăm sóc cây cà phê bằng phân hữu cơ và chế biến quả cà phê theo phương pháp không sử dụng nước, phơi trong nhà kính, đảm bảo phẩm chất nội tại của hạt cà phê, cho ra sản phẩm cà phê nhân có màu sắc và chất lượng đồng nhất nên cà phê luôn có chất lượng tốt và giá trị thương mại cao, giảm thiểu tối đa chất thải gây ô nhiễm, góp phần bảo vệ môi trường trong lành, thân thiện.

Sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, UTZ, dù phải cập nhật nhiều kiến thức và công nghệ mới ban đầu nhưng về lâu dài giúp HTX tiết giảm công sức lao động, gia tăng giá trị sản phẩm cao, góp phần xây dựng hệ sinh thái bền vững cho thế hệ tương lai. Đây cũng là điều kiện để sản phẩm nhân cà phê của HTX có thể xuất khẩu sang những thị trường khó tính như Đức, Mỹ, Pháp,…

TRÀ QUẢ CÀ PHÊ

 

Không dừng lại ở đó, ông Nguyễn Xuân Thao vẫn luôn miệt mài nghiên cứu để tìm ra những phương pháp tốt nhất trong việc trồng và thu hoạch, chế biến cà phê, tạo ra những sản phẩm có chất lượng cao hơn nữa. Từ đó, ông đã thành công trong việc nghiên cứu, dùng vỏ quả cà phê tươi để chế biến ra các loại trà.

Trà quả cà phê là một trong những sản phẩm mới nhất của HTX được nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm thành công, phục vụ cho xuất khẩu. Trà quả cà phê hấp dẫn không chỉ vì tính mới lạ của nó mà còn nhờ vào hương thơm đặc trưng của vùng núi Tây Bắc. Quy trình sản xuất, chế biến sản phẩm này phải tuân theo quy trình hết sức nghiêm ngặt, 100% phải là cà phê chín đỏ, thu hái, sơ chế theo quy trình và được phơi trong nhà kính. Để sản xuất trà vỏ cà phê, cà phê phải được thu hái trong khoảng thời gian nhất định, từ 9 - 10 giờ sáng và 15 - 17 giờ chiều, đảm bảo giữ được lượng đường tự nhiên có trong vỏ cà phê. Cà phê thu hái về sẽ được rửa, hong khô từ 3 - 4 ngày rồi thực hiện tách vỏ. Công đoạn tách vỏ không sử dụng nước nên tránh được ô nhiễm môi trường. Vỏ cà phê được sản xuất thành trà, nhân dùng để chế biến cà phê mật ong. Sản phẩm trà quả cà phê của HTX đang được xuất khẩu sang các nước Đức, Pháp, Mỹ… Tỷ lệ cà phê xuất khẩu của HTX chiếm tới 80% tổng sản phẩm xuất bán ra thị trường.

 

Khi có đầu ra ổn định, HTX còn thu mua cà phê cho nông dân trong vùng, với số lượng hàng chục tấn cà phê nhân mỗi năm. Ngoài ra, hoạt động của HTX còn tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động tại địa phương, đồng thời tạo ra sản phẩm có giá trị xuất khẩu, góp phần quan trọng trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng và thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới ở Sơn La.

Hiện nay sản phẩm cà phê do HTX Bích Thao Sơn La sản xuất, chế biến đã có những bước phát triển rõ rệt. HTX Cà phê Bích Thao tự hào là một trong những HTX đi đầu trong xây dựng quy mô sản xuất và xuất khẩu cà phê chất lượng cao. Với những nỗ lực không ngừng nghỉ, Cà phê Bích Thao với thương hiệu cà phê hữu cơ Sơn La đã được lựa chọn là một trong những sản phẩm điểm trong chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tỉnh Sơn La năm 2019. Cùng với việc xúc tiến thương mại, quảng bá, giới thiệu sản phẩm, HTX còn mở rộng hệ thống đại lý bán sản phẩm trên toàn quốc. Nhờ đó, cà phê Bích Thao nói riêng và cà phê Sơn La nói chung đang ngày càng được nhiều người tiêu dùng trong và ngoài nước biết đến.